Bệnh tiểu đường – Nguyên nhân, triệu chứng và những điều cần biết

Tuesday, 26/06/2018 | 10:39 GMT+7

Sức khỏe là một yếu tố quan trọng để làm nên một chất lượng cuộc sống tốt nhất để chúng ta góp tay vào việc xây dựng một chất lượng sống hiện đại và có được sự vui vẻ, có được tuổi thọ tốt nhất bên người thân và gia đình. Tuy nhiên trong cuộc sống hiện đại hiện nay thì lại có rất nhiều vấn đề về bệnh diễn ra, điển hình là bệnh tiểu đường.

1 Bệnh tiểu đường là gì?

Glaucometer for Measuring Blood Sugar --- Image by © Royalty-Free/Corbis

Tiểu đường (hay còn gọi là bệnh đái tháo đường), đây là bệnh rối loạn chuyển hóa chất đường trong cơ thể con người do tuyến tụy không tự sản xuất được insulin hoặc sản xuất đủ lượng nhưng không hoạt động bình thường.

Chất insulin trong cơ thể là một loại kích thích tố, hormone có tác dụng hộ tống chất đường trong hệ máu đi nuôi các tế bào. Khi vắng mặt chất này đường không thể chuyển tới các tế bào do đó phải thải qua đường nước tiểu gọi là bệnh tiểu đường.

2 Phân loại bệnh tiểu đường

  • Đái tháo đường type 1: Là dạng bệnh phụ thuộc đến thuốc tiêm insulin do tuyến tụy không thể sản xuất được insulin. Bệnh thường do yếu tố di truyền gây nên, ở độ tuổi dưới 30 thường mắc căn bệnh này.
  • Đái tháo đường type 2: Không hoặc ít phụ thuộc vào insulin so với bệnh tiểu đường type 1. Bên cạnh đó, loại bệnh này xảy ra phổ biến hơn do nguyên nhân béo phì, ít vận động. Người trên 40 tuổi thường mắc căn bệnh này.
  • Đái tháo đường thai kỳ: Xuất hiện ở phụ nữ mang thai từ tuần thứ 24 – 28 và sẽ tự khỏi sau khi sinh. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến cả mẹ và thai nhi.

3 Nhận biết bệnh tiểu đường

  • Cảm thấy khát và và đi tiểu thường xuyên

Bệnh tiểu đường 19

Nằm ở khoảng đi vệ sinh giữa từ 4 đến 10 lần đi toilet trong ngày cho thấy người đó khỏe mạnh.

Đây là một những triệu chứng phổ biến nhất của bệnh tiểu đường. Khi bạn mắc bệnh tiểu đường, thận của bạn không thể hấp thụ được lượng đường dư thừa. Thay vào đó nó tích tụ trong nước tiểu của bạn, lấy cùng chất lỏng từ các mô của bạn. Điều này làm cho bạn đi tiểu nhiều hơn và để bạn cảm thấy mất nước. Người bình thường đi tiểu 6-7 lần trong ngày.

  • Hay cảm thấy đói

Cùng với sự khát nước và đi tiểu thường xuyên được đề cập ở trên, tình trạng hay cảm thấy đói, tạo thành 3 dấu hiệu chính của bệnh tiểu đường. Nếu cơ thể bạn không sản xuất đủ insulin hoặc nếu nó không đáp ứng theo cách bình thường, không thể chuyển đổi thực phẩm thành glucose mà tế bào của bạn sử dụng.

Điều đó làm tăng sự đói và không biến mất cảm giác này sau khi ăn. Trong thực tế, ăn uống chỉ làm cho lượng đường trong máu tăng cao hơn.

Nếu bạn tiếp tục ăn nhưng cơn đói của bạn vẫn còn, bạn có thể phải hỏi ý kiến bác sĩ, ngay cả khi bạn dường như không có bất kỳ triệu chứng khác của bệnh tiểu đường.

  • Mệt mỏi

Bệnh tiểu đường 1

Một dấu hiệu chung của bệnh tiểu đường là mệt mỏi liên tục. Khi bạn mắc bệnh tiểu đường, bạn cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ vì bạn cũng cảm thấy đói: các tế bào của bạn không có đủ glucose để sử dụng năng lượng. Mất nước do đi tiểu thường xuyên cũng góp phần làm bạn cảm thấy kiệt sức.

Mệt mỏi cũng có thể là một triệu chứng của nhiều nguyên nhân khác, nhưng khi kết hợp với các dấu hiệu khác từ danh sách này, nó có thể là cảnh báo của bệnh tiểu đường.

  • Nhìn mờ

Nhìn mờ không hẳn là dấu hiệu của một vấn đề mắt nghiêm trọng, nó có thể là một triệu chứng sớm của bệnh tiểu đường. Nó xảy ra do dịch chuyển chất lỏng, làm cho ống kính của mắt bạn sưng lên và thay đổi hình dạng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tập trung của bạn, và mọi thứ bắt đầu trông mờ hoặc mờ.

Thị lực của bạn sẽ trở lại bình thường khi mức đường trong máu của bạn trở nên ổn định. Tuy nhiên, nếu bệnh tiểu đường không được điều trị, những thay đổi này có thể tiến triển xấu và dẫn đến chứng mù.

  • Giảm cân không rõ nguyên nhân

Giảm cân không giải thích được có nghĩa là mất rất nhiều trọng lượng mà không có sự trợ giúp của chế độ ăn kiêng hoặc tập thể dục.

Cơ thể của bạn không thể sử dụng glucose như một nguồn năng lượng khi bạn mắc bệnh tiểu đường, nó sẽ bắt đầu đốt chất béo và cơ cho năng lượng thay vào đó, khiến trọng lượng của bạn giảm xuống. Mất nước cũng góp phần làm giảm cân đột ngột vì cơ thể của bạn sử dụng tất cả các chất lỏng có sẵn để sản xuất nước tiểu.

Bệnh tiểu đường 4

Sụt giảm cân nặng là dấu hiệu ban đầu của bệnh đái tháo đường týp 1, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến những người mắc bệnh tiểu đường týp 2.

  • Da ngứa

Khi lượng đường dư thừa được bài tiết vào nước tiểu, nó sẽ lấy theo chất lỏng từ các mô khác của bạn, kể cả làn da. Da khô có thể khiến bạn ngứa ngáy và những vết xước khô có thể khiến da bạn bị vỡ và thậm chí bị nhiễm bệnh. Một lý do khác gây ngứa da là nhiễm nấm men, thường gặp ở người bị tiểu đường.

  • Lâu lành vết thương

Vết thương lành chậm có thể là triệu chứng của bệnh tiểu đường. Đường trong máu không chỉ làm tăng chứng viêm trong các vết cắt và vết loét mà còn dẫn đến sự tuần hoàn máu kém, khó chữa lành các vùng da bị tổn thương. Điều này đặc biệt liên quan đến bàn chân, và không hiếm trường hợp bệnh nhân tiểu đường bị loét bàn chân có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn nhận thấy vết thương của mình mất nhiều thời gian để hồi phục hơn trước, hãy chắc chắn đến gặp bác sĩ để phát hiện bệnh kịp thời.

  • Mảng da tối

Đây là hiện tượng xuất hiện các mảng tối trên da, thường ở những nơi có nếp nhăn hoặc nếp gấp da như vùng cổ, nách, háng, bên trong khủy tay, phía sau đầu gối và trên các ngón tay.

Mặc dù tình trạng này có thể ảnh hưởng đến cả những người khỏe mạnh, nhưng đó là dấu hiệu chung của tiền tiểu đường hoặc bệnh tiểu đường và cần được bác sĩ kiểm tra.

  • Tê hoặc ngứa tay chân

Bệnh tiểu đường 6

Tê tê, ngứa ran, hoặc đau ở bàn tay, bàn chân (ngón tay hay ngón chân) là một dấu hiệu khác của bệnh tiểu đường. Như đã đề cập ở trên, lượng đường trong máu cao dẫn đến tình trạng lưu thông máu kém và do đó dẫn tới tổn thương thần kinh. Tay và chân là những bộ phận cơ thể xa nhất từ trái tim sẽ bị đau đầu tiên.

Cũng như nhiều triệu chứng khác trong danh sách kể trên, việc kiểm soát lượng đường trong máu sẽ giúp bạn rất nhiều, và sự tuần hoàn của bạn sẽ được cải thiện.

Chẩn đoán và điều trị sớm bệnh tiểu đường sẽ giúp mỗi người dễ dàng kiểm soát tình trạng bệnh và hồi phục nhanh hơn, không dẫn đến những biến chứng đáng tiếc.

4 Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

Đái tháo đường là bệnh về sự rối loạn chuyển hóa mỡ, protein, carbonhydrate khi hoóc môn insulin của tuyến tụy bị thiếu hoặc giảm hoạt tính. Biểu hiện của tình trạng này là lượng đường huyết luôn ở mức cao.

Ngoài ra yếu tố gây nên bệnh tiểu đường gồm có nguyên nhân về gen di truyền. Người có bố mẹ hoặc anh chị em ruột bị đái tháo đường thì nguy cơ mắc bệnh khá cao.

  • Bệnh tiểu đường type 1 do đâu mà ra?

Bệnh tiểu đường 3

Tiểu đường type 1 còn được gọi là tiểu đường vị thành niên bởi nó thường xảy ra ở người dưới 20 tuổi. Bệnh nhân tiểu đường type 1 chiếm từ 5 – 10% tổng số người mắc bệnh.

Tiểu đường type 1 là một dạng bệnh mãn tính. Trong đó, tế bào beta của tuyến tụy bị tổn thương hoặc phá hủy bởi chính cơ thể, dẫn đến sản xuất ít hoặc không sản xuất insulin. Nguyên nhân có thể do:

Hệ miễn dịch của cơ thể bị suy yếu làm cho tế bào beta bị bạch cầu tấn công.

Các yếu tố bên ngoài như virus, độc tố… xâm nhập vào cơ thể.

  • Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường type 2?

Bệnh tiểu đường type 2 chiếm tỷ lệ 90 – 95% trong tổng số bệnh nhân bệnh tiểu đường. Trái với tiểu đường type 1, tiểu đường type 2 xảy ra khi tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc chúng hoạt động không hiệu quả (đề kháng insulin).

Đái tháo đường type 2 thường gặp ở độ tuổi trên 40. Tuy nhiên những năm gần đây, nhiều người ở lứa tuổi 30, thậm chí cả thanh thiếu niên cũng có nguy cơ mắc bệnh rất cao.

Theo Th.S BS Nguyễn Huy Cường (phòng khám ở Thái Hà), người Việt mắc tiểu đường type 2 chủ yếu do ăn quá nhiều chất dinh dưỡng dẫn đến béo phì và lười vận động.

Những người béo phì thường có lượng lớn mỡ dư thừa tập trung ở dưới da và nội tạng. Các tế bào mỡ càng nhiều thì khả năng kiểm soát đường huyết sau khi ăn của insulin càng giảm. Cùng với đó, lớp mỡ xung quanh tụy cũng làm giảm năng lực sản sinh insulin của cơ quan này. Kết hợp 2 yếu tố trên sẽ khiến cho lượng đường trong máu tăng cao hơn mức bình thường.

Bệnh tiểu đường 8

Lười vận động cũng là một nguyên nhân gây bệnh tiểu đường. Khi cơ thể hấp thu quá nhiều dinh dưỡng có thể dẫn đến dư thừa. Dinh dưỡng dư thừa nếu không được đốt cháy qua các hoạt động thể chất thì sẽ tác động xấu đến tuyến tụy. Khi đó, tuyến tụy chịu áp lực phải sản xuất insulin nhiều hơn để đưa glucose vào tế bào đi nuôi cơ thể. Dần dần, tình trạng này sẽ làm tụy bị suy yếu, mất dần khả năng sản xuất hooc môn insulin.

Nghiên cứu của các nhà khoa học tại đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc) đã chỉ ra rằng hút thuốc lá làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2. Khói thuốc có thể làm tăng tình trạng đề kháng insulin đồng thời làm giảm sản xuất insulin của tuyến tụy.

Ngoài ra, phân tích được công bố trên Tạp chí sức khỏe Hoa Kỳ – HealthDay cũng cho thấy những người hút thuốc có nguy cơ bị tiểu đường cao hơn 14% so với người không hút thuốc. Con số này so với người hút thuốc bị động (thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc) là 22%.

  • Tại sao mang thai lại bị đái tháo đường?

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng lượng đường trong máu tăng cao chỉ xảy ra khi mang thai. Nguyên nhân là do tuyến tụy không sản xuất đủ insulin để đáp ứng với nhu cầu của thai kỳ.

Người mẹ ăn quá nhiều chất dinh dưỡng dẫn đến thừa cân, béo phì.

Mang thai khi lớn tuổi (trên 35 tuổi).

Tỷ lệ phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ chiếm khoảng 3 – 6%.

5 Cách phòng bệnh tiểu đường

  • Theo dõi cân nặng

Tập thể dục thường xuyên giúp bạn kiểm soát cân nặng, đốt cháy calo và nâng cao sức khỏe. Nên uống 1 cốc nước trước khi ăn 30 phút và giảm khẩu phần ăn để tránh tăng cân không mong muốn.

Bệnh tiểu đường 12

  • Uống đủ nước

Đôi khi cơ thể không phân biệt được cảm giác đói và khát nước. Do đó, bổ sung nước cho cơ thể quan trọng hơn là ăn một số thức ăn dạng lỏng. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, bạn sẽ không còn thèm ăn thực phẩm chứa nhiều đường.

  • Ăn nhiều rau xanh

Khi bắt đầu bữa ăn nên ưu tiên các loại rau xanh trước, sau đó mới ăn các loại thực phẩm khác. Cách đó giúp bạn no nhanh hơn.

  • Không xem tivi khi ăn

Không nên xem tivi khi bạn đang ăn vì thói quen đó khiến bạn ăn nhiều hơn. Hạn chế các loại bánh kẹo tráng miệng giúp bạn duy trì lượng đường huyết và giảm lượng calo tiêu thụ.

6 Bệnh tiểu đường nên kiêng ăn gì?

Bệnh tiểu đường trong những năm gần đây phát triển ngày một tăng ở mọi lứa tuổi và giới tính. Nguyên nhân một phần là do lối sống ăn uống, sinh hoạt cộng với lười vận động. Bệnh nhân tiểu đường nên kiêng gì để tránh những biến chứng có thể xảy ra? Sau đây sẽ là thông tin về các loại thực phẩm cần tránh, giúp bạn từng bước thoát khỏi gánh nặng về căn bệnh tiểu đường.

  • Các loại thực phẩm ngọt

Bệnh tiểu đường 13

Đặc biệt là vị ngọt nhân tạo thì người mắc bệnh tiểu đường cần kiêng tuyệt đối. Vì tiểu đường là tình trạng mà cơ thể người bệnh có lượng đường trong máu đã vượt quá ngưỡng giới hạn chỉ số tiểu đường cho phép. Bánh ngọt, kẹo, nước ngọt có ga và tất cả các thực phẩm ngọt nhân tạo hoặc vị ngọt quá đậm như: mía đường, hoa quả quá ngọt, … thì người tiểu đường cũng cần hạn chế đến mức tối đa.

  • Tinh bột

Dù đây là loại thực phẩm không thể thiếu trong mọi bữa ăn nhưng đối với những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường luôn luôn được khuyến cáo rằng không nên ăn nhiều cơm trong mỗi bữa. Người bệnh tiểu đường cần phải kiêng khá ngặt nghèo. Kể cả các thực phẩm như cơm, phở, bún cũng cần phải hạn chế. Những loại thức ăn ăn liền như phở, cháo ăn liền cần phải kiêng kỵ tuyệt đối vì chúng không hề có lợi cho sức khỏe kể cả đối với người bình thường. Thay vào đó có thể sử dụng gạo lứt hoặc các loại ngũ cốc có lợi khác.

  • Chất béo

Bệnh tiểu đường 14

Chất béo cung cấp cho cơ thể nguồn năng lượng cao nhất. Ăn các đồ ăn chứa nhiều chất béo có thể khiến bạn tăng cân, khó kiểm soát được đường huyết. Vì thế, người bị bệnh tiểu đường nên kiêng ăn các chất béo bão hòa và cholesterol được tìm thấy trong các thực phẩm nguồn gốc từ động vật như thịt mỡ, phủ tạng động vật, lòng đỏ trứng gà, pho mát, bơ sữa; thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như sữa dừa, nước cốt dừa, kem, ….

Ngoài ra, bạn nên tránh các loại thực phẩm có chứa chất béo trans như dầu ăn đã chiên đi chiên lại; thực phẩm đóng hộp sẵn như bánh nướng, xúc xích, đồ đông lạnh, bánh ngọt, những loại thức ăn nhanh như lạp sườn, mì tôm, khoai tây chiên,…

  • Trái cây khô

Tuy có chứa chất xơ và thành phần dinh dưỡng cao nhưng các loại trái cây khô lại có lượng đường tự nhiên khá nhiều, cần tránh sử dụng.

  • Sữa

Chứa nhiều chất béo mà những thành phần này sẽ làm giảm đề kháng isulin, không tốt đối với bệnh nhân tiểu đường. Nếu cần có thể thay thế bằng các loại sữa không đường, ít béo.

  • Thức uống có cồn

Bệnh tiểu đường 15

Đây là những loại đồ uống mà các bệnh nhân tiểu đường tuyệt đối tránh xa, bởi các thức uống này khi kết hợp cùng những loại thức ăn có đường khác sẽ khiến cho lượng đường trong máu gia tăng nhanh mà không kiểm soát được.

6 Bệnh tiểu đường nên ăn gì?

Ăn nhiều rau xanh và trái cây, rau xanh, trái cây là những nguồn chất xơ, vitamin và khoáng chất tự nhiên dồi dào. Đồng thời, đây cũng là những loại thực phẩm có hàm lượng chất chống oxy hóa, hợp chất phytochemical cao, có công dụng thúc đẩy hệ thống miễn dịch cơ thể.

Các loại rau củ như mù tạt xanh, củ cải, cải xoăn, bông cải xanh, rau bina,… là những loại thực phẩm lý tưởng dành cho người bệnh tiểu đường. Các thực phẩm này có chứa hàm lượng chất carbohydrat và calo thấp.

Các loại trái cây tươi chứa ít đường như bưởi, cam, quýt, táo,… là món ăn cung cấp rất nhiều vitamin tốt cho người mắc bệnh tiểu đường. Mặc dù trái cây có thể cung cấp cho bệnh nhân lượng đường nhất định nhưng đó là loại đường chậm (tức là đường cần phải trải qua quá trình tiêu hóa mới trở thành đường hấp thu vào trong cơ thể) nên sẽ giúp cho lượng đường ở trong máu không quá cao hay quá thấp, đồng thời còn cung cấp thêm chất xơ có ích và chất khoáng chứa vcom hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu.

Chất đạm: Người bệnh nên sử dụng các loại thịt nạc đặc biệt là thịt bò bởi trong chúng chứa nhiều axit linoleic tổng hợp (CLA) có khả năng cải thiện chức năng chuyển hoá lượng đường ở trong máu, ngoài ra còn công dụng chống ung thư.

Bệnh tiểu đường 16

Chất béo tốt: Nguồn chất béo có bên trong quả bơ, quả hồ đào, hạnh nhân, quả óc chó, dầu đậu phộng, dầu oliu sẽ giúp ích cho việc giảm nồng độ cholesterol trong máu. Người bệnh tiểu đường nên sử dụng chúng thay thế cho chất béo có nguồn gốc từ động vật. Tuy nhiên, với dầu ô liu thì chú ý nên sử dụng ở nhiệt độ thường, không nên chế biến trong nền nhiệt độ cao, vì chúng có thể sinh thêm nhiều chất độc hại cho cơ thể.

Ăn cá ít nhất 2 lần/tuần: Cá là nguồn cung cấp ra chất béo và chất đạm thay thế cho thịt rất tốt. Các loại cá nhưcá ngừ,cá mòi, cá hồi, cá thu rất giàu axit béo Omega-3 không những tốt cho người mắc bệnh tiểu đường mà còn có lợi ịch lớn cho sức khỏe tim mạch. Bạn nên chế biến cá ở dạng hấp, súp, nấu không nên chế biến cá bằng cách rán hoặc chiên mỡ.

7 Nguyên tắc trong việc ăn uống đối với người bệnh tiểu đường

Bệnh nhân tiểu đường cần có chế độ ăn uống hợp lý, đảm bảo tuân thủ theo những nguyên tắc như sau để tránh tăng đường huyết, giảm liều thuốc cần sử dụng, ngăn chặn và làm chậm sự xuất hiện của các biến chứng, kéo dài tuổi thọ:

Bệnh tiểu đường 17

  • Chia khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày để không làm tăng đường huyết sau khi ăn.
  • Ăn uống điều độ, đúng giờ, không nên để quá đói và cũng không ăn quá no.
  • Không nên thay đổi quá nhanh, nhiều cơ cấu cũng như khối lượng các bữa ăn.

Ngoài ra người bệnh không nên lười vận động, ngồi một chỗ suốt ngày. Cần dành khoảng 30 – 45 phút để tập thể dục mỗi ngày, chơi các môn thể thao phù hợp với sức khỏe, đây cũng được xem là phương pháp rất tốt giúp hạn chế các biến chứng của bệnh tiểu đường.

Ngay từ bây giờ người bệnh tiểu đường có thể lên thực đơn hàng ngày, chế độ ăn dành cho mình với những loại thực phẩm nên ăn và chế biến các đồ ăn kiêng thành món ăn hấp dẫn, đảm bảo dinh dưỡng mà không lo về việc tăng đường huyết.

8 Bệnh tiểu đường và những biến chứng

Bệnh tiểu đường (hay còn gọi là đái tháo đường) được xếp vào tốp những bệnh nguy hiểm nhất hiện nay. Giống như ung thư hay HIV, bệnh tiểu đường cũng phát triển một cách thầm lặng, âm ỉ, khi bệnh có biểu hiện ra bên ngoài thì lúc đó dường như đã quá nặng.

Theo thông tin trên báo VnExpress, sau 10 năm, tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường trong cộng đồng đã tăng gấp 2 lần, từ gần 3% dân số lên đến 5,4%. Ước tính Việt Nam có khoảng 3 triệu người bệnh. Được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”, tiểu đường diễn tiến từ từ song hậu quả nghiêm trọng như đột quỵ, mù lòa, cắt cụt chi… Bệnh nguy hiểm nhưng có thể phòng được.

Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Dinh dưỡng, gần 14% người dân bị rối loạn dung nạp đường máu hay tiền đái tháo đường, điều đó đồng nghĩa 20% người trưởng thành cần quan tâm chế độ ăn dự phòng và điều trị bệnh đái tháo đường. Lượng mỡ dư thừa là yếu tố nguy cơ lớn nhất của bệnh đái tháo đường tuýp 2.

Bệnh tiểu đường 11

Báo Trí thức trẻ thông tin, các chuyên gia khuyến cáo cứ 3 tháng, mọi người nên đi kiểm tra tổng thể 1 lần. Những người trên 25 tuổi cũng nên thực hiệm kiểm tra bệnh tiểu đường, đặc biệt nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh này.

Báo Vietnamnet thông tin, theo các bác sĩ chuyên khoa nội tiết, có tới khoảng một nửa số bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 khi phát hiện bệnh đã có biến chứng. Biến chứng của căn bệnh này thì có rất nhiều và chủ yếu chia thành 2 loại, biến chứng cấp tính và mạn tính.

  • Biến chứng cấp tính

Xảy ra đột ngột trong thời gian ngắn, có thể hôn mê, thậm chí rất dễ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân có thể do quá liều thuốc hạ đường huyết hoặc insulin, ăn uống kiêng khem quá mức hoặc không ăn nhưng vẫn dùng thuốc, uống rượu nhiều, tập luyện quá sức… Bệnh nhân sẽ cảm thấy cồn cào, run rẩy, vã mồ hồi, choáng váng, đánh trống ngực.

Nếu hạ đường huyết ở thể nhẹ hay trung bình có thể chỉ cần cho bệnh nhân ăn cháo loãng, súp hay uống một cốc nước đường và nằm nghỉ ngơi, khi tỉnh táo lại thì cần bổ sung dưỡng chất cho cơ thể.

Hạ đường huyết nặng cần đưa bệnh nhân nhanh chóng đi cấp cứu và tiêm tĩnh mạch dung dịch ngọt ưu trương 30%…

Trường hợp tăng đường huyết quá cao có thể đưa bệnh nhân vào tình trạng hôn mê do nhiễm toan ceton hay hội chứng tăng áp lực thẩm thấu. Khi bệnh nhân rơi vào tình trạng này đòi hỏi phải theo dõi sát và điều trị kịp thời.

  • Biến chứng mạn tính

Bệnh tiểu đường 3

Bệnh tiểu đường là bệnh rối loạn chuyển hóa đường mãn tính, hậu quả là làm tăng đường huyết kéo dài. Lượng đường trong máu cao lâu ngày sẽ khiến cho quá trình oxy hóa diễn ra mạnh mẽ từ đó gây tổn thương tới các mạch máu và tế bào.

Các chuyên gia của Hội Đái tháo đường Quốc tế (IDF) lưu ý rằng, có thể phát hiện tổn thương mô ở nhiều hệ thống các cơ quan trong cơ thể, nhưng thận, mắt, thần kinh ngoại biên và mạch máu, là những nơi xảy ra tổn thương nhiều nhất, và đưa đến một số biến chứng gây tử vong ở bệnh nhân tiểu đường.

Cụ thể, biến chứng gây tổn thương ở tim mạch là cực kỳ nguy hiểm và rất thường gặp, phổ biến nhất là gây tắc mạch vành tim, cao huyết áp, xơ cứng động mạch, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não gây bại liệt hoặc tử vong.

Nhiều thống kê cho thấy khoảng 80% bệnh nhân tiểu đường bị xơ vữa động mạch, tỉ lệ này chỉ chiếm 30% ở bệnh nhân không mắc tiểu đường. Hơn 75% bệnh nhân tiểu đường nhập viện vì các biến chứng tim mạch. Tổn thương động mạch vành sẽ gây thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim, suy tim, chết đột ngột.

Ths.BS Hồ Khải Hoàn – Phó Trưởng khoa Đái tháo đường – BV Nội tiết TƯ cũng nói rõ: “Biến chứng phổ biến nhất là gây tắc mạch vành, mạch não gây đột quỵ, các bệnh tim mạch. Do phải dùng thuốc nhiều, cộng với các biến chứng, bệnh nhân có nguy cơ suy thận, gan cao”.

Tổn thương thần kinh cũng là biến chứng phổ biến và xuất hiện sớm nhất gồm bệnh thần kinh ngoại biên và thần kinh thực vật. Tổn thương thần kinh ngoại biên thể hiện ở việc bệnh nhân giảm cảm giác, tê bì hoặc kim châm, yếu cơ. Các dấu hiệu này thường hay xảy ra ở bàn chân mà cụ thể là gây loét bàn chân. Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới bệnh nhân phải đoạt chi cao, thậm chí tử vong.

Bệnh tiểu đường 2

Ở tổn thương thần kinh thực vật sẽ dẫn đến các biểu hiện loạn nhịp tim, da khô, tiêu chảy, táo bón, đại tiện không kiểm soát được, khô âm đạo ở nữ giới hay rối loạn cương dương ở nam giới…

Tổn thương thận do hàm lượng đường trong máu luôn cao nên gây tổn thương hàng triệu vi mạch tại thận dẫn đến suy giảm các chức năng lọc, bài tiết của thận và suy thận.

Một trong những biến chứng dễ nhận thấy ở bệnh nhân tiểu đường là tổn thương mắt do những mạch máu nhỏ tại võng mạc dễ bị nghẽn, vỡ trong lòng mắt dẫn đến các bệnh lý về võng mạc. Mặt khác, tiểu đường cũng có thể gây đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, gây mù loà.

Thông tin trên báo Sức khỏe & Đời sống, các bác sĩ cho biết, có một số biến chứng về mắt như bệnh tăng nhãn áp cấp tính ở bệnh nhân đái tháo đường mà không được điều trị trong vòng 72 giờ thì người bệnh có nguy cơ sẽ bị mù vĩnh viễn.

Bệnh tiểu đường 20

Những bệnh nhân đái tháo đường hiện đang được theo dõi, quản lý tại các phòng khám nội tiết nhưng không có chỉ định kiểm tra mắt định kỳ. Chỉ khi có dấu hiệu bất thường về thị lực bệnh nhân mới đến khám chuyên khoa mắt và thường lúc này đã có những tổn thương không thể phục hồi ở đáy mắt. Một nghiên cứu ở TP. Hồ Chí Minh cho thấy, trong số bệnh nhân được phát hiện mắc đái tháo đường, có đến 30-40% đã có biến chứng về mắt liên quan đến bệnh lý võng mạc đái tháo đường ở các mức độ khác nhau.

Bệnh nhân tiểu đường cũng rất dễ bị nhiễm trùng, điển hình như: răng miệng, lợi, nhiễm trùng da gây mụn nhọt, nấm, nhiễm trùng đường tiết niệu, sinh dục…

Biến chứng của tiểu đường thực sự rất nguy hiểm nhưng chúng ta hoàn toàn có thể ngăn chặn nếu kiểm soát tốt hàm lượng đường trong máu. Đặc biệt, những người mắc bệnh tiểu đường cần phải kiểm soát các bệnh phối hợp và liên quan như lipit máu tốt, huyết áp tốt để phòng tránh biến chứng và nên đi khám định kỳ cũng như tuân thủ chế độ điều trị của bác sĩ.

Bệnh tiểu đường rất nguy hiểm và ảnh hưởng rất lớn đối với chất lượng của cuộc sống con người nên chúng ta không nên bỏ qua những yếu tố cản trở đến sự phát triển của căn bệnh này giúp đẩy lùi được căn bệnh đáng sợ ấy.

THẤY HAY LIKE NGAY

Ý kiến bạn đọc