Lễ vật, cách sắp mâm và các nghi thức cúng đầy tháng cho trẻ

Thursday, 08/10/2015 | 15:20 GMT+7

Lễ vật, cách sắp mâm và các nghi thức cúng đầy tháng cho trẻ – Để khẳng định sự tồn tại và vai trò của một thành viên mới trong gia đình cũng như gia tộc, các bố mẹ sẽ tổ chức một lễ cúng cho đứa con mới sinh của mình khi bé đã tròn một tháng tuổi. Đây là nghi thức có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người.

 le-vat-cach-sap-mam-va-cac-nghi-thuc-cung-day-thang-cho-tre-1
Lễ đầy tháng có ý nghĩa rất lớn về sự hiện diện của một đứa trẻ trong gia đình.

Cách tính mốc đầy tháng cho con trẻ

Theo cách tính truyền thống, ngày đầy tháng của trẻ sơ sinh được căn cứ vào lịch âm và tùy thuộc vào giới tính của đứa bé. Theo đó, nếu là bé gái sẽ lùi lại 2 ngày và nếu là bé trai sẽ lùi lại 1 ngày như cách ông bà xưa vẫn nói “gái lùi hai, trai lùi một”. Chẳng hạn, nếu bé sinh vào ngày 28/3 âm thì ngày cúng đầy tháng sẽ là ngày 26/4 âm nếu đó là bé gái. Nếu là bé trai thì ngày cúng đầy tháng sẽ là ngày 27/4 âm. Thông thường, lễ này được thực hiện vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối.

Ngày nay, các bố mẹ thường căn cứ ngày sinh của con dựa trên lịch dương và ngày cúng đầy tháng là ngày trùng ngày sinh vào đúng tháng sau.

Các lễ vật cúng đầy tháng

le-vat-cach-sap-mam-va-cac-nghi-thuc-cung-day-thang-cho-tre-2
Một mâm cúng đầy tháng đầy đủ

Theo tín ngưỡng dân gian, đứa trẻ sinh ra sẽ được trông nom, săn sóc bởi 12 bà Mụ. Do đó, nhất thiết trong mâm cúng phải đủ 12 chén chè nhỏ và 3 tô chè lớn. Ngoài ra, còn có các lễ vật khác để cúng Đức ông và ba Đức thầy bao gồm: 1 đĩa xôi lớn, 12 đĩa xôi nhỏ; 3 chén cháo nhỏ và 1 tô cháo lớn; 13 cái bánh tráng nướng; 1 con gà hoặc vịt luộc; 1 mâm hoa quả, 1 mâm cơm (cá, thịt luộc, canh, đồ xào và cơm). Cùng với các lễ vật này còn có thêm một bình hoa, trà, rượu, hương, đèn, nước, gạo, muối, muỗng và không thể thiếu một đôi đũa hoa (đũa được vót ngược đầu và có bông trên đầu đũa) vì theo quan niệm dân gian, bà chúa chỉ thích dùng đũa này.

Bên cạnh đó, bạn còn phải chuẩn bị sẵn những loại gai khác nhau, số lượng tùy vào giới tính của đứa trẻ (con trai 7, con gái 9) và nấu chúng trong một chiếc nồi sạch chung với chiếc đinh hoặc một mảnh thép đã được nướng đỏ.

Cách sắp đặt mâm cúng

Nếu theo quy định chính xác, bạn cần chia thành 2 mâm: một trên một dưới sao cho mâm trên không cách mâm dưới quá 10 phân. Cách đặt mâm cúng luôn tuân theo nguyên tắc “Đông bình Tây quả” tức phía Đông là vị trí đặt bình hoa và phía Tây là vị trí đặt lễ vật.

le-vat-cach-sap-mam-va-cac-nghi-thuc-cung-day-thang-cho-tre-3
Bao giờ mâm cúng cũng được bài trí theo nguyên tắc cân đối và có đủ các lễ vật.

Lưu ý, các mâm này phải được bài trí thật cân đối và đầy đủ các lễ vật đã nêu.

Các nghi lễ cúng đầy tháng

Người xưa tin rằng, mỗi một đứa trẻ khỏe mạnh ra đời là công lao rất lớn của bà Mụ, người được cho là có công nặn và giúp mẹ tròn con vuông. Trên hết, đây còn là nghi thức để ra mắt một thành viên mới trong gia đình với họ hàng, bà con trong dòng tộc.

Nghi thức thắp hương và khấn


Sau khi sắp hết lễ vật lên bàn, một người lớn trong họ sẽ thực hiện nghi lễ thắp hương và khấn:

“Hôm nay, ngày (mùng)… tháng… (âl), ngày cháu (nội hay cháu ngoại… ) họ, tên… tròn 1 tháng tuổi, gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên… ) mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc”.

Nghi thức khai hoa

Đặt trẻ ở trên bàn giữa, người lớn trong họ sẽ thắp hương và bắt đầu mở lời xin phép khai hoa. Sau đó, người chủ lễ sẽ bồng đứa trẻ trên tay, đồng thời cầm một cành hoa quơ qua quơ lại miệng bé và đọc những lời cầu chúc mang ý nghĩa tốt đẹp:

“Mở miệng ra cho có bông, có hoa,Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,

Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,

Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…”​

Nghi thức đặt tên cho con

Sau khi cầu chúc điều tốt lành đến với đứa trẻ, người chủ lễ sẽ tiếp tục nghi thức Xin Keo. Theo đó, chủ lễ sẽ lấy 2 đồng tiền cổ làm bằng bạc thật và gieo vào một chiếc đĩa sâu lòng. Nếu có một mặt úp, một mặt ngửa thì chứng tỏ cái tên đã được tổ tiên chứng giám và ưng thuận. Ngược lại, nếu đều là 2 mặt úp hoặc 2 mặt ngược thì phải tiến hành gieo đồng tiền này lại. Nếu đã 3 lần mà vẫn chưa được thì phải đặt tên khác cho trẻ.

Ngày nay, khi sinh trẻ ra, mọi người thường đặt tên con ngay để làm các thủ tục khai sinh nên tập tục Xin Keo này cũng không còn tồn tại. Tuy nhiên, một số gia đình vẫn còn giữ tục này như một truyền thống gia tộc.

Ngoài ra, theo tục xưa, sau Xin Keo người mẹ cũng phải được làm phép để tẩy uế và kết thúc thời gian ở cữ. Theo đó, mẹ phải bồng trẻ bước qua một nồi nước sôi có đặt đinh nung đỏ nhiều lần (trai 7 lần, gái 9 lần) và sau đó đi quanh nhà. Trong lúc đi, mẹ cố tình làm rơi tiền để cầu mong cuộc sống của con sau này dư dả, đủ đầy. Dù ngày nay, việc tẩy uế cho người mẹ sau sinh đã được coi là hũ tục và không còn tồn tại nhưng chút sót lại của việc đánh rơi tiền từ tục tẩy uế này vẫn còn được duy trì ở số ít gia đình.

Sau tất cả các nghi thức này là lời cầu chúc và lì xì của những người họ hàng trong dòng tộc cũng như các vị khách tham dự tiệc mừng.

12 bà Mụ là những ai?

Người xưa có câu “Trên bà chúa Thiên Thai dưới 12 bà Mụ”. 12 bà Mụ được nhắc đến với tất cả sự tôn kính ở đây đó chính là các bà:
1. Mụ bà Trần Tứ Nương, người coi sóc việc sinh nở (chú sanh)
2. Mụ bà Vạn Tứ Nương, người coi việc thai nghén (chuyển sanh)
3. Mụ bà Lâm Cửu Nương, người coi việc thụ thai (thủ thai)
4. Mụ bà Lưu Thất Nương, người nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé.
5. Mụ bà Lâm Nhất Nương, người coi việc chăm sóc bào thai (an thai)
6. Mụ bà Lý Đại Nương, người coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)
7. Mụ bà Hứa Đại Nương, người coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)
8. Mụ bà Cao Tứ Nương, người coi việc ở cữ (dưỡng sanh)
9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương, người coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)
10. Mụ bà Mã Ngũ Nương, người coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)
11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương, người coi việc giữ trẻ (bảo tử)
12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương, người coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ.

Gợi ý những tên hay, ý nghĩa đặt cho bé trai, bé gái (Tiếp theo và hết)

Gợi ý những tên hay, ý nghĩa đặt cho bé trai, bé gái (Tiếp theo và hết)

Gợi ý những tên hay, ý nghĩa đặt cho bé trai, bé gái - Trong tự nhiên, từ rừng cây, sông suối đến núi non, biển cả cùng muôn vàn chim chóc, muông thú… tất cả đều đại diện cho một sức mạnh nào đó của tự nhiên. Nếu...

Những điều cần tránh khi đặt tên cho con

Những điều cần tránh khi đặt tên cho con

Những điều cần tránh khi đặt tên cho con - Hiện nay, nhiều gia đình khi sinh con thường đi xem thầy tướng số, tra tử vi, xem ngày giờ sinh, xem cung mệnh… rồi đặt tên cho con để con cái sau này có được cái tên đẹp và ấn tượng. Sau đây là một...

100 câu đố hay, ý nghĩa giúp các bé rèn trí thông minh, tưởng tượng

100 câu đố hay, ý nghĩa giúp các bé rèn trí thông minh, tưởng tượng

100 câu đố hay, ý nghĩa giúp các bé rèn trí thông minh - Thường xuyên chơi đố với trẻ không chỉ giúp trẻ vui vẻ, gắn kết tình cảm mẹ con mà còn kích thích não bộ phát triển, cũng như tăng khả năng ghi nhớ, tập trung ở trẻ....

THẤY HAY LIKE NGAY

Ý kiến bạn đọc