Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ đừng bỏ qua

Friday, 21/06/2019 | 15:53 GMT+7

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ – Bệnh gan nhiễm mỡ ăn uống như thế nào để cải thiện tình trạng của sức khỏe? Bạn có quan tâm đến vấn đề này chưa? Hãy cùng tham khảo qua những cách ăn uống lành mạnh cho người mắc chứng bệnh nguy hiểm này nhé!

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 1

1. Các dấu hiệu của bệnh gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong gan lớn hơn 5%. Bệnh thường ít có biểu hiện ở giai đoạn đầu, chỉ có khoảng 10-15% bệnh nhân có biểu hiện như:

Đau nhức nặng vùng gan (vùng dưới sườn phải)

Ăn không ngon, ngứa, tiểu vàng, nổi mẩn đỏ ở da

Trướng bụng, đầy bụng, xuất hiện vàng da

2. Nguyên nhân gây ra gan nhiễm mỡ

Việc sử dụng rượu bia có làm gan nhiễm mỡ hay không vẫn còn là băn khoăn của nhiều người. Tuy nhiên, Rượu bia chỉ là 1 trong 4 yếu tố hàng đầu gây ra bệnh gan nhiễm mỡ:

  • Thừa cân hay béo phì

Theo thống kê, có 80% đến 90% bệnh nhân béo phì mắc gan nhiễm mỡ. Béo phì càng nặng thì mức độ gan nhiễm mỡ cũng nặng hơn, lâu ngày sẽ có khả năng dẫn đến viêm gan thoái hóa mỡ và cuối cùng có thể tiến triển thành xơ gan.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 2

  • Tiểu đường

Gan nhiễm mỡ ít phổ biến ở người tiểu đường type I, nhưng thường xuyên gặp ở bệnh nhân tiểu đường type II do có sự rối loạn về chuyển hoá chất béo. Ước tính, khoảng 50% bệnh nhân tiểu đường type II mắc gan nhiễm mỡ.

Nếu bệnh nhân vừa mắc tiểu đường, vừa béo phì thì mức độ bị gan nhiễm mỡ càng cao, dễ có nguy cơ dẫn đến xơ gan.

  • Tăng mỡ máu

Tăng mỡ máu hay tăng lipid máu (bao gồm tăng triglyceride máu, tăng cholesterol máu hoặc cả hai) cũng thường kèm theo gan nhiễm mỡ với tỷ lệ tương đối cao.

Việc thực hiện tốt chế độ ăn hợp lý mà chưa cần dùng đến thuốc để giảm mỡ máu cũng góp phần cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ.

  • Nghiện rượu

Gan nhiễm mỡ thường gặp ở người nghiện rượu. Việc tăng tổng hợp và giảm phân giải chất béo trong gan là kết quả của nghiện rượu mãn tính làm mỡ bị ứ lại trong gan.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 3

3. Nên ăn gì khi bị bệnh gan nhiễm mỡ?

  • Chế độ ăn Địa Trung Hải

Mặc dù chế độ ăn Địa Trung Hải thực tế không dành cho việc chữa gan nhiễm mỡ, cách ăn uống kết hợp nhiều loại thực phẩm trong chế độ dinh dưỡng này, chẳng hạn như chất béo không bão hòa hay chất chống oxy hóa, vẫn đem lại lợi ích sức khỏe cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

  • Chất béo có lợi cho sức khỏe

Để đảm bảo cơ thể nhận đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết, bạn vẫn cần bổ sung chất béo vào thực đơn của mình.

Glucose (đường) là yếu tố cần thiết để các tế bào có thể tạo ra năng lượng. Hormone insulin có nhiệm vụ giúp glucose lấy từ nguồn thức ăn đã được tiêu hóa tiến vào mỗi tế bào trong cơ thể.

Những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ thường kháng insulin. Loại hormone này vẫn được tạo ra trong cơ thể họ, nhưng lại không hoạt động như bình thường. Glucose tích tụ dần trong máu và gan biến lượng đường dư thừa đó thành chất béo dự trữ. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến gan nhiễm mỡ.

Một số chất béo không bão hòa trong chế độ ăn uống của bạn có thể cải thiện tình trạng insulin bất hoạt này. Khi ấy, tế bào có thể hấp thụ glucose như cũ. Từ đó, gan không cần phải chuyển hóa đường và lưu trữ chất béo nữa.

Chất béo không bão hòa rất dồi dào trong các nguồn thực vật, như ô liu, các loại hạt và bơ.

Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý tránh xa chất béo bão hòa. Hãy hạn chế ăn thịt cũng như sử dụng sản phẩm làm từ sữa. Tránh các món nướng và thực phẩm chiên bằng dầu cọ hoặc dầu dừa. Những yếu tố trên có thể giúp bạn ngăn ngừa nguy cơ lượng chất béo tích tụ trong gan tăng lên.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 4

  • Axit béo omega-3

Axit béo omega-3 có nhiều trong cá, dầu cá, dầu thực vật, các loại hạt (đặc biệt là quả óc chó), hạt lanh và dầu hạt lanh. Nhóm axit béo này cũng có khả năng hỗ trợ quá trình chữa gan nhiễm mỡ.

  • Chất chống oxy hóa

Chất béo tích tụ ở gan cũng có thể là hệ lụy của việc các tế bào gan bị tổn thương do chất dinh dưỡng không được phân giải đúng cách. Trái cây (đặc biệt là quả mọng), rau xanh và một số thực phẩm khác giàu các hợp chất chống oxy hóa có khả năng bảo vệ tế bào khỏi những tổn thương như thế này.

Một số nghiên cứu cho thấy thực phẩm giàu vitamin E có thể hỗ trợ điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. Nhiều nghiên cứu khác lại chỉ ra tình trạng bệnh được cải thiện đáng kể khi bạn dùng vitamin E kết hợp với vitamin C cùng một số loại thuốc giảm cholesterol.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 5

  • Cà phê

Theo một số chuyên gia, cà phê có mối liên hệ với việc giảm béo phì, chống kháng insulin và kháng viêm. Nó cũng có khả năng bảo vệ bạn trước các bệnh tim mạch cũng như một số bệnh về gan khác.

  • Tỏi

Tỏi sống có thể cải thiện tình trạng kháng insulin và giúp cơ thể bạn phân hủy chất béo dễ dàng hơn.

  • Trà xanh

Trong mô hình thí nghiệm, một số giả thiết về khả năng giảm cân, giảm hàm lượng mỡ trong cơ thể cũng như gan và giảm tình trạng kháng insulin của trà xanh đã được đặt ra. Tuy nhiên, giả thiết này vẫn chưa được đưa vào thử nghiệm lâm sàng trên con người.

  • Câu kỷ tử

Câu kỷ tử là một trong những vị thuốc dùng trong Đông y, có khả năng giảm kích thước vòng eo của bạn.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 6

  • Resveratrol

Resveratrol tìm thấy nhiều ở vỏ nho đỏ, có công dụng hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm. Các nghiên cứu cho thấy hiệu quả của resveratrol phụ thuộc vào hàm lượng của hoạt chất này mà bạn hấp thụ.

  • Selen

Khoáng chất selen được tìm thấy nhiều nhất ở các loại hạt và hải sản, đặc biệt là cá ngừ hoặc hàu. Hầu hết mọi người đều hấp thụ đủ lượng khoáng chất này thông qua chế độ ăn uống.

Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thêm bất kỳ chất bổ sung nào vào danh sách “gan nhiễm mỡ nên ăn gì” để sử dụng. Chất bổ sung có thể thay đổi cơ chế hoạt động của nhóm thuốc bạn đang sử dụng hoặc có tác dụng phụ gây nên các vấn đề sức khỏe khác. Do đó bạn cần cân nhắc kỹ điều này. Chúng có thể không mang lại lợi ích như mong đợi nếu bạn dùng sai cách hay sai liều lượng.

  • Lưu ý khi chọn carbs

Lượng đường hấp thụ quá cao sẽ thúc đẩy quá trình gan chuyển hóa chúng thành chất béo. Do đó, bạn cần hạn chế dùng các món ngọt như bánh kẹo, soda, siro ngô với hàm lượng fructose cao… thường xuyên. Nếu bạn thèm ăn ngọt, hãy ăn trái cây.

Các loại thực phẩm chứa đường đa (carbohydrate phức) sẽ là lựa chọn an toàn hơn vì chúng giàu chất xơ. Nhóm thực phẩm này có chỉ số đường huyết tương đối thấp, nên cơ thể sẽ tiêu hóa chúng chậm hơn và từ đó đường sẽ không nhanh chóng tràn vào cơ thể. Điều này có thể giúp độ nhạy của insulin tăng lên, đồng thời giảm bớt hàm lượng cholesterol trong máu.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 7

Loại carbs tốt nhất dành cho quá trình chữa gan nhiễm mỡ gồm:

Ngũ cốc nguyên hạt

Các loại đậu, đặc biệt là đậu lăng

Thực vật chứa tinh bột như khoai tây, bí đao, củ cải vàng…

  • Vitamin D

Khi tìm hiểu về vấn đề người mắc bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì, vitamin D là yếu tố không thể bỏ qua. Mức vitamin D thấp hơn bình thường có thể liên quan đến tình trạng gan nhiễm mỡ trở nặng. Cơ thể bạn có thể tổng hợp loại vitamin này từ ánh sáng mặt trời hoặc một số sản phẩm làm từ sữa. Lưu ý bạn nên chọn sản phẩm sữa ít béo để hạn chế lượng chất béo bão hòa mà cơ thể sẽ hấp thụ.

  • Rượu

Nếu bạn thắc mắc người bị gan nhiễm mỡ nên ăn gì, rượu chắc chắn không phải là lựa chọn tốt, mặc dù rượu vang vẫn có một số lợi ích sức khỏe nhất định. Loại thức uống chứa cồn này chứa nhiều nguy cơ khiến gan tổn thương hơn. Trong trường hợp bạn mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do cồn, bạn có thể uống rượu vang, nhưng chỉ hai ly mỗi ngày (với nam giới) hoặc một ly mỗi ngày (với nữ giới).

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 8

  • Đậu nành hoặc whey protein

Một số protein như đậu nành và whey protein có thể giúp bảo vệ cơ thể khỏi bệnh gan nhiễm mỡ. Chúng cũng đồng thời giúp cân bằng các tác động của carbohydrate đơn và giảm lượng đường trong máu, giúp duy trì khối lượng cơ bắp và giảm cân hiệu quả.

  • Bông cải xanh

Tăng cường chất xơ, đặc biệt là bông cải xanh rất tốt cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Những nghiên cứu trên chuột cho thấy bông cải xanh có tác dụng ngăn ngừa sự tích tụ chất béo trong gan hiệu quả. Mặc dù còn cần thêm nhiều nghiên cứu chứng minh tác dụng của loại rau này đối với tình trạng gan nhiễm mỡ ở người nhưng những bằng chứng ban đầu có vẻ rất hứa hẹn.

  • Quả bơ

Không chỉ chứa nhiều chất béo lành mạnh, quả bơ còn là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan và các chất dinh dưỡng chống viêm khác. Nhờ đó, ăn nhiều bơ có thể giúp làm chậm quá trình tổn thương gan, giảm lượng đường trong máu và kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ 9

4. Chế độ ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ

  • Chế độ ăn uống nên chọn:

Thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI): ngũ cốc thô, trái cây ít ngọt và giàu chất xơ, rau, đậu.

Sử dụng lượng đạm vừa đủ (không thiếu và không dư): chọn cá, gia cầm bỏ da, thịt nạc, sữa không béo, phô mai không béo.

Nên giảm cân từ từ sẽ giảm tình trạng mỡ bao quanh gan (không nên giảm cân quá mức vì có thể gây nguy hiểm).

Nên ăn chất đạm vừa phải (1g/kg cân nặng/ngày).

Tăng cường lượng rau, trái cây (mỗi ngày mỗi người nên ăn tối thiểu 300g rau xanh, 200g quả chín tươi).

Một số thực phẩm được xem là thuốc có tác dụng giảm mỡ như dầu đậu nành, đậu Hà Lan, cà chua tươi chín, ớt vàng, rau ngót, rau cần tây, diếp cá, tỏi, bắp chuối, chanh, cam, quýt, bưởi, táo chín, trà xanh, hoa hòe…

  • Các thực phẩm cần hạn chế:

Các thực phẩm giàu cholesterol như các loại phủ tạng động vật, da động vật, lòng đỏ trứng. Hạn chế chất béo, mỡ động vật, ưu tiên chọn dầu thực vật (trừ dầu dừa).

Các thực phẩm cay nóng như gừng, tỏi, ớt, hồ tiêu, cà phê.

Hạn chế tối đa rượu bia, tốt nhất là không nên uống.

Cách chế biến thức ăn phù hợp cho bệnh lý gan nhiễm mỡ:

Hạn chế sử dụng các nguyên liệu như bơ, mỡ, dầu, mayonaise và magarine trong thực đơn. Hạn chế chất béo và cholesterol trong thực phẩm bằng cách lọc bỏ mỡ, da từ thịt và gia cầm; gạn bỏ nước béo khi nấu súp, canh. Cách chế biến hạn chế tối đa chất béo là nướng, hấp, trụng và luộc.

THẤY HAY LIKE NGAY

Ý kiến bạn đọc